Antalya, Akdeniz Bölgesi nde yer alan Antalya şehrinin aynı ismi taşıyan merkez ilçesidir.
Antalya, Türkiye’nin önemli turizm merkezlerinden biridir. Doğası, palmiyelerle sıralanmış bulvarları, geleneksel mimarisini korumuş merkezi Kaleiçi ve büyük ölçekli turizm yatırımları ile Türkiye nin en önemli turizm merkezlerinden biridir. Antalya aynı zamanda, Türkiye nin büyük ölçekli göç alan kentlerinden biridir.
2009 yılı verilerine göre Antalya şehir merkezinde 479.581 erkek, 476.015 kadın olmak üzere toplam 955.596 kişi yaşamaktadır. Bunun 912.000 kişisi ilçe merkezlerinde yaklaşık 43.000 kişi de şehir merkezine bağlı köylerde ikamet etmektedir.
Tarihi
Her ne kadar 1215 te Gautler de Montbellard Kıbrıs tan getirdiği kuvvetlerle şehri ele geçirip Türkleri kılıçtan geçirdiyse de, Antalya 1. Keyhüsrev tarafından geri alınır. XII. yüzyıl sonlarında Selçuklu Devleti sona erince Isparta ve Antalya arasındaki topraklar Teke Aşireti nin bir kolu olan Hamidoğulları nın egemenliğine girer. Antalya yı ele geçiren İlyasbeyoğlu Dündar Bey, buranın yönetimini, kardeşi Yunus Bey e bırakır. Yunus Bey in oğulları, Antalya da hüküm sürdüler. Hamidoğulları nın bu ikinci kolu Tekeoğuları adıyla anılır. Kıbrıs Kralı Pirre, 1361 de Antalya yı ele geçirdiyse de, Tekeoğulları ndan Mehmed Bey, 1373 de şehri geri alır. Bunun oğlu Osman Bey zamanında Antalya, Yıldırım Bayezıd, buranın yönetimini Firuz Bey e verdi (1391). Ancak Antalya nın Osmanlılara geçişi konusunda kaynaklara tek bir tarih göstermemektedir ( Oruç Bey ve Neşri ye göre 1389-1392; İbni Kemal e göre 1391).
Anadolu da beyliklerin egemen olduğu bir dönemde, 1335-1340 tarihleri arasında Antalya ya gelen Arap seyyah İbn Battuta Antalya’dan bahsederken şöyle der:
Kent halkı, ırk ve dinlerine göre ayrı ayrı mahallelere yerleşmişler. Hıristiyan tüccarlar Mina adıyla anılan mahallede otururlar. Bu mahallenin çevresini bir sur kuşatmakta ve Cuma vakti geceleri surun kapıları kapatılmaktadır. Rumlar başka bir mahallede kendi başlarına otururlar. Onların bulundukları yer de bir surla çevrili. Yahudilerin de yine kendilerine ait, surla çevrili bir mahallesi vardır. Müslüman ahaliye gelince, bunlar asıl büyük şehirlerde yaşamaktadırlar. Burası bir Cuma mescidi ve medrese ile birçok hamamı, zengin ve tertipli büyük çarşıları ihtiva etmektedir. Şehrin çevresini, yukarıda kaydettiğimiz bütün mahalleleri de içine alan büyük bir sur Kuşatır.
Zaman dizini
Antalya nın bilinen kronolojisi:
- M.Ö. 700 - 546: Lidyalılar Dönemi
- M.Ö. 546 - 336: Persler Dönemi
- M.Ö. 336 - 301: Helenistik Dönem
- M.Ö. 301 - 188: Selevkos Krallığına bağlı Pleistarkos Devlet Yönetimi
- M.Ö. 188 - 65: Pamfilya Korsanları Dönemi
- M.Ö. 65-MS 395 : Roma Dönemi
- M.S. 395 : Bizans Egemenliğinin Başlaması.
- M.S. 655 : Antalya önlerinde Bizans ve İslam Donanmaları arasında Zat-el Şenari Savaşı yapılması.
- M.S. 1085 : Süleyman Şah ın Antalya yı alması.
- M.S. 1103 : Bizans Ordusu nun, Antalya yı Anadolu Selçuklularından geri alması.
- M.S. 1206 : Anadolu Selçukluları nın Bizans tan şehri geri alması.
- M.S. 1207 : Antalya Şehri nin tümüyle Selçuklulara geçmesi.
- M.S. 1221 : Keykubad ın, Antalya Körfezi nin doğusundaki Kalanorasa yı ele geçirmesi.
- M.S. 1308 : Antalya da Teke Beyliği nin kurulması.
- M.S. 1361 : Antalya nın, Kıbrıs Krallığına bağlanması.
- M.S. 1373 : Mehmet Bey in Antalya yı geri alması.
- M.S. 1426 : Antalya Bölgesinin tamamen Osmanlı Devletine bağlanması.
- M.S. 1510 : Hasan Halife ve adamlarının, Antalya nın Kızılkaya nahiyesini basıp yağmalaması.
- M.S. 1808 : Antalya da Kadı Paşa isyanı çıkması ve bastırılması.
- 28 Mart 1919 : Mondros mütarekesi uyarınca, İtalyanların Antalya yı işgal etmesi.
- 31 Mayıs 1921 : İtalyan birliklerinin Antalya dan çekilme kararı alması.
- 1 Haziran 1921 : İtalyanların, Antalya yı boşaltmaya başlaması.
- 29 Ekim 1923 : Türkiye Cumhuriyeti nin kuruluşu
Turizm
Antalya ya 2008 yılında 8.564.513 ü yabancı, 428.624 ü yerli turist gelmiştir.
Antalya da pekçok turistik yer ve bu yerlerin çevresinde turistik işletmeler mevcuttur. Antalya da turizm pek çok farklı alanda yapılmaktadır.
Müzeler ve ören yerleri
Antalya müzesi
1922 yılında Antalya da açılan ilk müze Fikri Erten tarafından Aleaddin Camii nin deposunda açılmıştır. Bu müze 1937 yılında Yivli Minare Külliyesi ne taşınmıştır. 35 yıl burada faaliyet gösteren müze 1972 yılında Konyaaltı Caddesi üzerinde şu anki bulunduğu yere taşınmıştır. Antalya nın tarihine ışık tutan bir çok eserin bulunduğu müze 1988 yılında Avrupa Konseyi Özel Ödülü ne layık görüldü.
Antalya Kent Müzesi
Antalya nın çağdaş tarihi ve kent kültürü nü araştırmak amacı ile 2007 de kurulmuş tur. Şu an Antalya Büyükşehir Belediyesi ne bağlı olarak proje hazırlığı aşamasındadır. Her haftasonu Kent-Müze-Tarih söyleşileri düzenlemektedir.
Suna-İnan Kıraç Kaleiçi Müzesi
1993 yılında Suna ve İnan Kıraç tarafından satın alınan yıkık bir binanın iki yıl içinde onarılıp Türk halk kültürüne ait eserlerin bulunduğu bir etnografya müzesi olarak tasarlanmıştır.
Atatürk Evi Müzesi
Mustafa Kemal Atatürk’ün 6 Mart 1930 tarihinde Antalya’ya geldiğinde bir hafta kaldığı evdir. 1980 yılında düzenlenip Atatürk Müzesi olarak ziyarete açılmıştır.
Perge, Antalya nın 18 km doğusunda, Aksu ilçesi sınırları içinde bulunan bir antik kenttir. M.Ö 12. yüzyılda kuzey Anadolu dan güney kıyılara büyük bir Yunan göçü oldu. Bu gelenler modern Antalya şehrinin doğusuna yerleştiler ve bu bölgeye Yunanca da "Irkların Ülkesi" anlamına gelen Pamphylia denildi. Perge de, Kilikya - Pisidya ticaret yolunun üstünde yer aldığı için önemli bir Pamphylia şehridir. O dönemde yaygın olan korsan saldırılarından korunma amacıyla iç kesimde kurulmuştur. Şehrin kuruluşu diğer Pamphylia şehirleriyle aynı zamana rastlar (M.Ö. 7 yüzyıl).
Termessos
Termessos Antalya’ya 34 kilometre mesafedeki bir Doğal Park olan Güllük Dağı içerisinde batı tarafında 1050 metre yükseklikte bir plato üzerindedir. Termessos Türkiye’nin en önemli antik kentlerinden biridir. 4200 kişilik tiyatrosu ve yüzlerce kalıntısıyla çok geniş bir alana yayılmıştır.
Ariassos
Ariassos, Antalya-Burdur otoyolunda Dağbeli sapağından önce ulaşılabilinecek bir bölgededir. Yaklaşık 960 metre yükseklikteki Batı Torosların yamacında kurulmuş olan bir Psidia şehri olan şehir; hamamları, kaya mezarları barındırmaktadır.
Daha Küçük Çapta Tarihi Yerler
Selçuklu Tersanesi
1228 yılında yaptırılan tersane 56,5 m. uzunluğunda, 44 m. derinliğinde ve 5 gözlüdür. Tersane güneyden gelebilecek tehlikelere karşı, iki katlı, iki odalı bir kule ile güçlendirilmiştir.
Kırkgöz Han
Antalya’nın 31 km kuzeybatısında Döşemealtı belediyesine bağlı bir bölgededir. 1247 yılında Selçuklu Sultanı 2. Gıyasettin Keyhüsrev tarafından kurulmuştur. Han’ın ortasındaki sofa etrafında çok sayıda oda vardır. Merkezinde bir kuyu vardır ve hanın birçok odası da hala yaktadır. Şu an çevresi halk tarafından mesire alanı olarak kullanılmaktadır.
Evdir Han
Antalya’nın 18 km kuzey batısında Antalya-Korkuteli karayolu üzeri Yukarıkaraman mevkisinde yer alan han, 1219 yılında Selçuklu Sultanı İzzettin Keykavus tarafından yaptırılmıştır.
Konyaaltı Plajı
Antalya da, falezlerin batısından başlayıp kıyı şeridi boyunca uzayan sahil hattıdır. Sahil boyunca bir çok hotel ve konaklama tesisi bulunmaktadır. Turizm genellikle burada ve Lara sahilinde yaygındır. Yerli ve yabancı turistler için falezlerin hemen bitişiğinde bulunan Beachpark işletmesi ise Konyaaltı sahilinde bir çok aktivitenin yapıldığı yerdir.
Lara Plajı
Antalya nın 12 km. doğusundadır. Kumu gayet ince olup çam ormanları ile kaplıdır. Halka açık plajları, yiyecek ve içecek ihtiyacını karşılayacak gazinoları ve soyunma kabinleri vardır.
Karpuz Kaldıran Plajı
Lara Plajı nın batısında Düden Şelalesi nin denize döküldüğü yerdedir. Askeri dinlenme kampı olarak kullanılan plajın kumu çok ince, denizi sığdır.
Adalar Plajı
Karaalioğlu Parkı nda kayalık bir plajdır. Yeme içme ihtiyacının karşılandığı gazinosu ve soyunma kabinleri vardır.
Marinalar
Antalya şehir merkezinde yat turizmi için bir liman bulunmaktadır. Yaklaşık 65 yat kapasitesine sahip olan bu marina; konaklamanın yanında elektrik ve PTT hizmetleri, sintine boşaltım, akaryakıt, yeme-içme hizmetleri verilmektedir.
Kış turizmi
Kış turizmi için Antalya daki en çok tercih edilen yerin Saklıkent tir. Antalya nın 50 km kuzeybatısında bulunan Saklıkent te en yüksek nokta 2250 metrelik Bubi Dağı nın zirvesidir. Kayak merkezleri ise 2200-2400 metre arasındadır. Saklıkent te zorluk derecesine göre 2 adet kayak pisti ve 2 adet teleski bulunmaktadır Ayrıca Sakılkent te TÜBİTAK ın astronomik araştırmalarını yaptığı bir gözlemevi bulunmaktadır.
Diğer Turistik Yerler
Antalya da turizmin gelişmesi ile birlikte turizm dalları çeşitlenmiştir. Örneğin; golf turizmi, doğa yürüyüşleri, av turizmi, konge turizmi ve buna benzer pek çok turistik faaliyet Antalya da yapılabilmektedir. Ayrıca 2010 Dünya Plaj Hentbolu Şampiyonası nın Antalya da yapılacak olması da turizmde plajlarında değerlendirildiğini göstermektedir.
|
